KỶ NIỆM 150 NĂM NGÀY SINH CỤ HUỲNH THÚC KHÁNG (01/10/1876 – 01/10/2026)
Hướng tới kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng (01/10/1876 – 01/10/2026), Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân các dân tộc xã Ea Wy cùng nhìn lại cuộc đời, sự nghiệp cách mạng cùng những cống hiến đặc biệt to lớn của một bậc đại chí sĩ, nhà văn hóa, nhà báo kiên trung, nguyên Quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Qua đó, tiếp thêm nguồn lực tinh thần, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, quyết tâm xây dựng quê hương Ea Wy ngày càng giàu đẹp, văn minh.
Người chí sĩ kiên trung và hành trình “Khai dân trí, chấn dân khí, hậu dân sinh”
Cụ Huỳnh Thúc Kháng (tên nhỏ là Huỳnh Văn Thước, sau đổi là Huỳnh Hanh, tự Giới Sanh, hiệu Minh Viên) sinh ngày 01/10/1876 tại làng Thạnh Bình, tổng Tiên Giang Thượng, huyện Hà Đông, phủ Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam (nay là xã Thạnh Bình, thành phố Đà Nẵng). Nổi tiếng thông minh và học giỏi từ nhỏ, năm 1900 Cụ đỗ Giải nguyên kỳ thi Hương (bắt đầu dùng tên Huỳnh Thúc Kháng) và đỗ Tiến sĩ vào năm 1904. Tuy đỗ đạt cao, Cụ không ra làm quan mà chọn dấn thân vào con đường cứu dân, cứu nước.

Chân dung Cụ Huỳnh Thúc Kháng
Năm 1905 - 1906, Cụ Huỳnh Thúc Kháng cùng các chí sĩ Phan Châu Trinh, Trần Quý Cáp khởi xướng và lãnh đạo phong trào Duy Tân với đường lối canh tân tiến bộ: nâng cao dân trí, chấn hưng dân khí, phát triển dân sinh, mở trường tân học, phát triển thương nghiệp và đề cao chữ Quốc ngữ.
Do các hoạt động yêu nước chống chính sách cai trị bất công, năm 1908 Cụ bị thực dân Pháp bắt và đày ra Côn Đảo suốt 13 năm (1908 – 1921). Trải qua ngục tù khổ sai khắc nghiệt, Cụ vẫn giữ vững khí tiết bất khuất, tích cực tự học, nghiên cứu và sáng tác thơ văn cổ vũ tinh thần yêu nước.
Trở về sau 13 năm lưu đày, năm 1926 Cụ được bầu làm Viện trưởng Viện Dân biểu Trung Kỳ. Tại nghị trường, Cụ kiên quyết đấu tranh đòi quyền tự do dân chủ, giảm thuế, cải cách giáo dục và bảo vệ lợi ích của Nhân dân. Nhận rõ sự can thiệp bất công của chính quyền thực dân, Cụ đã thẳng thắn từ chức vào năm 1928.
Cây bút thép với tờ báo Tiếng Dân và vị Bộ trưởng trọn đời vì nước, vì dân
Không dừng lại ở nghị trường, ngày 10/8/1927, cụ Huỳnh Thúc Kháng sáng lập và làm Chủ nhiệm kiêm Chủ bút báo Tiếng Dân tại Huế. Trong suốt 16 năm hoạt động (1927 – 1943) với 1.766 số báo, Tiếng Dân trở thành diễn đàn đấu tranh kiên cường, vạch trần chế độ tù đày, bênh vực người lao động nghèo và khẳng định mạnh mẽ chủ quyền quốc gia đối với hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa. Cụ đã để lại phương châm làm báo sâu sắc: “Vì rằng ta không có quyền tự do nói những điều nên nói, mà ta lại có quyền tự do không nói những cái không nên nói”.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, trân trọng tài năng và đức độ của Cụ, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mời Cụ tham gia Chính phủ giữ chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ (tháng 3/1946) và Hội trưởng Hội Liên hiệp Quốc dân Việt Nam (Hội Liên Việt).
Tháng 5/1946, khi Bác Hồ sang Pháp đàm phán, Cụ được trao trọng trách làm Quyền Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Với phương châm “Dĩ bất biến, ứng vạn biến”, Cụ đã chèo lái bộ máy Nhà nước vượt qua thời điểm vô cùng khó khăn, trấn áp bọn phản cách mạng và giữ vững thành quả độc lập.
Cuối năm 1946, Cụ làm Đặc phái viên Chính phủ đi kinh lý miền Trung vận động kháng chiến. Do tuổi cao sức yếu, Cụ trút hơi thở cuối cùng tại Quảng Ngãi vào ngày 21/4/1947, hưởng thọ 70 tuổi và được Nhân dân an táng trên đỉnh núi Thiên Ấn. Để ghi nhận công lao to lớn của Cụ, năm 2012, Đảng và Nhà nước đã truy tặng cụ Huỳnh Thúc Kháng Huân chương Sao Vàng.

Chủ tịch Hồ Chí Minh và cụ Huỳnh Thúc Kháng (hàng đầu, thứ nhất từ phải sang) trong Chính phủ đầu tiên của nước Việt Nam dân chủ cộng hòa. Ảnh tư liệu
Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân xã Ea Wy thi đua học tập tấm gương cụ Huỳnh Thúc Kháng
Kỷ niệm 150 năm Ngày sinh cụ Huỳnh Thúc Kháng là dịp để cán bộ, đảng viên và Nhân dân xã Ea Wy noi theo tấm gương về tinh thần tự học, đạo đức liêm chính, sự tận tụy phụng sự Tổ quốc và đặc biệt là bài học về đại đoàn kết toàn dân tộc.
Thực hiện tinh thần học tập tấm gương Cụ Huỳnh, xã Ea Wy tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm:
Củng cố khối đại đoàn kết các dân tộc: Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các dân tộc anh em trên địa bàn xã cùng đoàn kết, chung sức xây dựng đời sống văn hóa, phát triển kinh tế, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần.
Đổi mới tư duy, đẩy mạnh chuyển đổi số: Phát huy tinh thần “khai dân trí”, cán bộ và Nhân dân xã Ea Wy tiếp tục ứng dụng công nghệ thông tin, nâng cao hiệu quả cải cách hành chính, xây dựng chính quyền số và kinh tế số tại địa phương.
Nâng cao trách nhiệm công vụ: Mỗi cán bộ, công chức xã học tập tinh thần “dĩ công vi thượng”, sâu sát cơ sở, trọng dân, hiểu dân và nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao.
Tấm gương đạo đức sáng ngời và sự nghiệp cách mạng hiển hách của cụ Huỳnh Thúc Kháng mãi là ngọn đuốc soi đường cho các thế hệ hôm nay và mai sau trên con đường xây dựng đất nước Việt Nam phồn vinh, hạnh phúc.
Tấn Thành – Phòng VHXH
(Sưu tầm và tổng hợp từ Ban Tuyên giáo TW)