Những nội dung mới cơ bản được sửa đổi, bổ sung Luật Tiếp công dân
Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo số 136/2025/QH15 (sau đây gọi là Luật số 136/2025/QH15) đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10 ngày 10/12/2025, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026. Luật số 136/2025/QH15 gồm 04 điều, trong đó: Điều 1 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân.
Việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân để bảo đảm thể chế hóa kịp thời, có hiệu quả chủ trương về sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, thực hiện chính quyền địa phương 02 cấp; sắp xếp hệ thống cơ quan thanh tra tinh, gọn, mạnh, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật Tiếp công dân hiện hành, đáp ứng yêu cầu của thực tiễn.
Những nội dung cơ bản về Sửa đổi, bổ sung Luật Tiếp công dân được quy định trong Luật số 136/2025/QH15 như sau:
- Về hình thức tiếp công dân: nhằm thể chế hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 và Kết luận số 107-KL/TW ngày 24/12/2024 của Bộ Chính trị, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho cơ quan, tổ chức, cá nhân khi thực hiện quyền khiếu nại, tố cáo của mình, nhất là trường hợp ở xa, đi lại khó khăn, Luật bổ sung quy định về hình thức tiếp công dân trực tuyến (Điều 3a), đồng thời giao Chính phủ quy định việc tiếp công dân trực tuyến.
- Về tiếp công dân ở cấp xã: để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp, Luật bổ sung một số nhiệm vụ của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã như: quyết định bố trí địa điểm tiếp công dân ngoài Trụ sở Ủy ban nhân dân cấp xã (khoản 1 Điều 15); ban hành quy chế tiếp công dân (điểm a khoản 2 Điều 15); giao đơn vị phù hợp tham mưu tiếp công dân (khoản 3 Điều 15); quy định Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã trực tiếp tiếp công dân định kỳ tại địa điểm tiếp công dân ít nhất 02 ngày trong 01 tháng (điểm c khoản 2 Điều 15). Quy định này bảo đảm đồng bộ với quy định về tiếp công dân của người đứng đầu cấp ủy tại Quy định số 11-QĐi/TW của Bộ Chính trị và phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền cấp xã hiện nay (Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã được Luật giao thực hiện nhiều nhiệm vụ; cấp xã hiện nay có cán bộ tiếp công dân thường xuyên; khi cần thiết, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có thể tiếp công dân đột xuất để kịp thời tiếp nhận, chỉ đạo giải quyết khiếu nại, tố cáo).
- Về tiếp công dân tại cơ quan hành chính nhà nước: để đồng bộ với Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2025, Luật Thanh tra năm 2025, phù hợp với việc sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, Luật bổ sung quy định: Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam giao cơ quan thanh tra bố trí công chức làm công tác tiếp công dân; Bộ không có Thanh tra Bộ giao đơn vị phù hợp bố trí công chức làm công tác tiếp công dân; cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao đơn vị phù hợp trực thuộc bố trí công chức làm công tác tiếp công dân (khoản 1, khoản 2 Điều 16).
Luật cũng bổ sung quy định các cơ quan phối hợp tiếp công dân đã tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân ở trung ương, Trụ sở tiếp công dân cấp tỉnh thì không bố trí tiếp công dân thường xuyên tại cơ quan mình (khoản 3 Điều 16).
- Về quyền và nghĩa vụ của người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh: để bảo đảm phù hợp thực tế và tránh trường hợp mạo danh, lợi dụng, Luật sửa đổi, hoàn thiện quy định người khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh khi đến nơi tiếp công dân có nghĩa vụ “nêu rõ họ tên, địa chỉ, số căn cước, giấy chứng nhận căn cước hoặc số định danh hoặc số hộ chiếu; trường hợp được người khiếu nại ủy quyền thì phải có giấy ủy quyền” (điểm a khoản 2 Điều 7); đồng thời sửa đổi, hoàn thiện quy định tại khoản 2 Điều 8, khoản 1 Điều 25 để đồng bộ với quy định tại điểm a khoản 2 Điều 7;
- Liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn của Ban tiếp công dân ở mỗi cấp, Luật sửa đổi, hoàn thiện quy định việc hướng dẫn hoặc chuyển đơn khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đã được tiếp nhận nhưng không thuộc phạm vi, trách nhiệm xử lý của cơ quan, tổ chức tham gia tiếp công dân thường xuyên tại Trụ sở tiếp công dân nhằm bảo đảm tính chính xác của quy phạm có liên quan (điểm c khoản 3 Điều 10).
- Về tiếp công dân của Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp: Luật sửa đổi, hoàn thiện quy định về địa điểm tiếp công dân của đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã tại khoản 1 Điều 22 để đồng bộ với quy định tại Điều 15, theo đó, đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã thực hiện việc tiếp công dân tại địa điểm tiếp công dân cấp xã; sửa đổi quy định trách nhiệm của Thường trực Hội đồng nhân dân cấp tỉnh, cấp xã trong việc tổ chức công tác tiếp công dân của Hội đồng nhân dân, đại biểu Hội đồng nhân dân cấp mình và trực tiếp tiếp công dân thuộc trách nhiệm của Hội đồng nhân dân cùng cấp tại khoản 2 Điều 22 để đồng bộ với quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương và các quy định pháp luật có liên quan.
- Về việc phân loại, chuyển nội dung khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh đến cơ quan, người có thẩm quyền thụ lý, giải quyết: Luật sửa đổi, hoàn thiện quy định trường hợp khiếu nại, tố cáo không thuộc thẩm quyền giải quyết của cơ quan, tổ chức, đơn vị mình thì hướng dẫn hoặc chuyển đơn đến cơ quan, tổ chức, đơn vị, người có thẩm quyền giải quyết khiếu nại, tố cáo (điểm b khoản 1 Điều 26).
- Về điều kiện bảo đảm cho hoạt động tiếp công dân: Luật sửa đổi, hoàn thiện quy định về ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo để phục vụ công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo (khoản 1 Điều 33).
Bên cạnh đó, để phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền địa phương 02 cấp Luật đã bãi bỏ quy định tiếp công dân tại Trụ sở tiếp công dân cấp huyện (Điều 13); lược bỏ các điểm, khoản có liên quan đến việc tiếp công dân tại cấp huyện như: trách nhiệm tiếp công dân của cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (điểm d khoản 1 Điều 4); Trụ sở tiếp công dân ở quận, huyện, thành phố, thị xã thuộc tỉnh (điểm c khoản 2 Điều 10); Ban tiếp công dân cấp huyện (khoản 3 Điều 14, khoản 1 Điều 24); niêm yết công khai lịch tiếp công dân tại nơi tiếp công dân của Hội đồng nhân dân cấp huyện (khoản 3 Điều 24).
Chí Cường - Phó Chủ tịch UBND xã
